تست STD: آزمایش های تشخیص بیماری های مقاربتی

مقدمه: آزمایش بیماری های مقاربتی (STD) یکی از مهم ترین اقدامات پیشگیرانه برای حفظ سلامت فردی و عمومی می باشد. این بیماری ها می توانند بدون علائم واضح ظاهر شوند و فرد را بدون اطلاع، به ناقل بیماری تبدیل کنند. انجام تست های منظم به ویژه برای افرادی که روابط جنسی پرخطر دارند، نقش بسیار مهمی در شناسایی زودهنگام و درمان سریع بیماری ها ایفا می کند. با استفاده از آزمایش های دقیق، می توان از بروز مشکلات جدی تر و انتقال ناخواسته بیماری جلوگیری کرد.

بسیاری از بیماری های مقاربتی مانند HIV، سیفلیس، سوزاک و کلامیدیا با آزمایش های ساده قابل تشخیص هستند. این آزمایش ها معمولا شامل نمونه گیری از خون، ادرار یا ترشحات بدن می باشند و در بسیاری از مراکز درمانی و آزمایشگاه ها انجام می شوند. آگاهی و مسئولیت پذیری در انجام این تست ها نه تنها سلامت فرد را تضمین می کند، بلکه به ایجاد جامعه ای سالم تر و آگاه تر نیز کمک می کند. رعایت اصول بهداشتی، استفاده از وسایل محافظتی و مراجعه منظم برای انجام آزمایش، از مهم ترین راهکارها برای کنترل بیماری های مقاربتی هستند.

آزمایش بیماری های مقاربتی (STD) چیست؟

عفونت های مقاربتی (STI) یا بیماری های آمیزشی (STD) نوعی از عفونت ها هستند که از طریق تماس جنسی از فردی به فرد دیگر منتقل می شوند. این بیماری ها معمولاً از راه رابطه جنسی واژینال، دهانی یا مقعدی منتقل می شوند، اما گاهی از طریق تماس های جنسی دیگر که شامل آلت تناسلی، واژن، دهان یا مقعد هستند نیز انتقال می یابند. برخی از عفونت ها مانند تبخال تناسلی (هرپس) و HPV از طریق تماس پوستی منتقل می شوند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش فشار خون: نحوه انجام و تفسیر نتایج

راه های دیگر انتقال برخی از عفونت های مقاربتی عبارتند از:

تماس نزدیک و شخصی مانند بوسیدن
از مادر به جنین در دوران بارداری یا در حین زایمان
از طریق شیردهی
از طریق انتقال خون
از طریق استفاده مشترک از سرنگ یا سوزن

عفونت های مقاربتی توسط باکتری ها، ویروس ها و انگل ها ایجاد می شوند. میلیون ها نفر در آمریکا هر ساله به یکی از این بیماری ها مبتلا می شوند و بخش زیادی از این موارد در بین نوجوانان و جوانان رخ می دهد. عفونت های شایع شامل کلامیدیا، سوزاک (گنوره)، تبخال تناسلی، HIV و ویروس HPV هستند.

اگر درمان نشوند، برخی از این بیماری ها می توانند منجر به مشکلات جدی و ماندگار مانند نابینایی، آسیب مغزی، ناباروری، نقایص مادرزادی و حتی مرگ شوند. خوشبختانه، تمام عفونت های مقاربتی قابل درمان هستند و برخی نیز قابل درمان کامل می باشند. با این حال، درمان کامل به معنای مصونیت همیشگی نیست و اگر اقدامات پیشگیرانه انجام نشود، احتمال ابتلای مجدد وجود دارد.

آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی به شما کمک می کند که عفونت را به موقع شناسایی و درمان کنید تا از عوارض جدی پیشگیری شود.

مطلب پیشنهادی: آزمایش کمبود ویتامین های ضروری بدن

نام های دیگر این آزمایش ها:

غربالگری بیماری های آمیزشی
تست عفونت مقاربتی (STI test)
غربالگری STI
تست STD

به طور کلی تشخیص یک بیماری مقاربتی با بررسی سابقه جنسی شما و علائم فعلی آغاز می شود. اگر این موارد نشان دهنده احتمال ابتلا به بیماری مقاربتی باشند، پزشک ممکن است معاینه فیزیکی یا معاینه لگنی انجام دهد تا نشانه های عفونت مانند بثورات پوستی، زگیل یا ترشحات را بررسی کند.

آزمایش های بیماری های مقاربتی چگونه عمل می کنند؟

آزمایش های آزمایشگاهی می توانند علت علائم بیماری مقاربتی را مشخص کنند. این آزمایش ها همچنین می توانند عفونت های مقاربتی بدون علامت را نیز شناسایی کنند.

آزمایش خون: آزمایش خون می تواند برای تشخیص HIV یا مراحل پیشرفته سیفلیس استفاده شود.
نمونه ادرار: برخی از بیماری های مقاربتی را می توان با نمونه ادرار شناسایی کرد.
نمونه گیری از ترشحات یا زخم ها: در صورتی که زخم های تناسلی باز داشته باشید، پزشک ممکن است از مایعات یا نمونه هایی از زخم ها برای تشخیص نوع عفونت استفاده کند.

غربالگری و آزمایش STD برای چه کسانی واجب است؟

آزمایش برای بیماری مقاربتی در افرادی که علائمی ندارند، غربالگری نام دارد. بیشتر اوقات، غربالگری عفونت های مقاربتی بخشی از مراقبت های معمول سلامت نیست. با این حال، زمانی که ریسک ابتلا تغییر می کند، پزشک ممکن است غربالگری را توصیه کند. این تغییر می تواند به علت حضور در محیط هایی با ریسک بالا مانند زندان یا سابقه قبلی ابتلا به بیماری های مقاربتی باشد.

مطلب پیشنهادی: آزمایش چربی خون: انواع، نحوه انجام و تفسیر نتایج

توصیه های متخصصان برای غربالگری شامل موارد زیر است:

تقریبا برای همه افراد حداقل یک بار: دستورالعمل ها توصیه می کنند که همه افراد بین ۱۵ تا ۶۵ سال حداقل یک بار آزمایش HIV بدهند. افرادی که در معرض ریسک بالاتری هستند باید هر سال این آزمایش را انجام دهند.
هپاتیت B و C: راهنماهای ملی توصیه می کنند که افراد ۱۸ سال به بالا حداقل یک بار برای هپاتیت B با یک آزمایش که چندین شاخص مختلف را بررسی می کند، آزمایش شوند. همچنین توصیه می شود که همه بزرگسالان برای هپاتیت C نیز غربالگری شوند.
زنان باردار: همه زنان باردار معمولا در ابتدای بارداری برای HIV، هپاتیت B، کلامیدیا و سیفلیس غربالگری می شوند. برای زنانی که در معرض خطر بالای ابتلا به گنوره و هپاتیت C هستند، انجام این آزمایش ها حداقل یک بار در طول بارداری توصیه می شود. همچنین پیشنهاد می شود که در هر بارداری، غربالگری هپاتیت B انجام شود.
زنان بالای ۲۱ سال: آزمایش پاپ اسمیر برای بررسی تغییرات سلول های دهانه رحم از جمله التهاب، تغییرات پیش سرطانی و سرطان دهانه رحم توصیه می شود. این تغییرات اغلب به علت انواع خاصی از ویروس HPV رخ می دهند.
- زنان باید از سن ۲۱ سالگی هر سه سال یک بار پاپ اسمیر انجام دهند.
- بعد از ۳۰ سالگی، انجام همزمان پاپ اسمیر و آزمایش HPV هر پنج سال توصیه می شود.
- همچنین می توان به تنهایی هر سه سال یک بار پاپ اسمیر یا آزمایش HPV انجام داد.
زنان زیر ۲۵ سال که فعالیت جنسی دارند: برای این گروه، آزمایش کلامیدیا توصیه می شود. این آزمایش با نمونه ادرار یا مایع واژینال که فرد می تواند خودش جمع آوری کند، انجام می شود. احتمال عفونت مجدد از طریق شریک جنسی درمان نشده زیاد است، بنابراین باید حدود سه ماه پس از درمان، دوباره آزمایش انجام شود، به خصوص اگر شریک جنسی جدید دارید. همچنین غربالگری گنوره نیز برای زنان زیر ۲۵ سال توصیه می شود.
مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند: این گروه در مقایسه با سایر گروه ها بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های مقاربتی هستند. به همین دلیل، بسیاری از سازمان های سلامت عمومی توصیه می کنند که این افراد هر سال یا حتی بیشتر از یک بار آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی انجام دهند. آزمایش های منظم برای HIV، سیفلیس، کلامیدیا و گنوره اهمیت ویژه ای دارد. بررسی برای هپاتیت B نیز ممکن است توصیه شود.
افرادی که HIV دارند: ابتلا به HIV خطر ابتلا به سایر بیماری های مقاربتی را افزایش می دهد. توصیه می شود که این افراد بلافاصله پس از تشخیص HIV برای سیفلیس، گنوره، کلامیدیا و هرپس آزمایش شوند. همچنین آزمایش برای هپاتیت C نیز توصیه می شود. زنان مبتلا به HIV ممکن است در معرض سرطان دهانه رحم شدیدتری باشند، به همین دلیل باید در زمان تشخیص یا ظرف یک سال پس از آغاز فعالیت جنسی (اگر زیر ۲۱ سال هستند) پاپ اسمیر انجام دهند. پس از سه تست منفی، انجام پاپ اسمیر هر سه سال یک بار کافی است.
افرادی که شریک جنسی جدید دارند: قبل از رابطه جنسی واژینال یا مقعدی با شریک جدید، هر دو نفر باید برای بیماری های مقاربتی آزمایش شوند. با این حال، آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی به طور روتین برای تبخال تناسلی توصیه نمی شود مگر اینکه علائمی وجود داشته باشد.

در نظر داشته باشید که ممکن است فردی به یک بیماری مقاربتی مبتلا باشد اما نتیجه آزمایش منفی شود، به ویژه اگر به تازگی مبتلا شده باشد. بنابراین در برخی موارد، تکرار آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی اهمیت زیادی دارد.

مطلب پیشنهادی: آزمایش کبد: نحوه انجام تست ها و تفسیر نتایج

برخی از عفونت های مقاربتی (STI) هیچ علامتی ایجاد نمی کنند یا ممکن است تنها علائم خفیفی داشته باشند. به همین دلیل، ممکن است فردی به یکی از این بیماری ها مبتلا باشد اما از آن اطلاعی نداشته باشد. علائم بسته به نوع عفونت متفاوت هستند، اما اگر یکی یا چند مورد از علائم زیر را دارید، ممکن است به آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی نیاز داشته باشید:

ادرار دردناک یا بیش از حد مکرر
درد هنگام رابطه جنسی
بوی غیرطبیعی در ترشحات واژینال
خارش در ناحیه واژن
ترشح یا خارش از آلت تناسلی مرد
زخم یا برجستگی در ناحیه تناسلی یا مقعد
تاول یا زخم در داخل یا اطراف دهان
خارش، درد یا خونریزی مقعدی

حتی در صورت نداشتن علائم، عفونت های مقاربتی می توانند خطرناک باشند و از طریق رابطه جنسی به شریک جنسی منتقل شوند. به همین دلیل، انجام آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی نقش مهمی در حفظ سلامت فردی و شریک جنسی دارد.

نحوه انجام انواع آزمایش بیماری های مقاربتی

برخی از عفونت های مقاربتی ممکن است در طول معاینه فیزیکی، آزمایش خون یا بررسی میکروسکوپی از زخم یا نمونه مایعی که از واژن، آلت تناسلی یا مقعد گرفته می شود، تشخیص داده شوند. بسته به نوع عفونت مشکوک، ممکن است یکی از انواع زیر از آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی برای شما انجام شود:

آزمایش خون

برای تشخیص بیماری هایی مانند سیفلیس، HIV، هپاتیت B و در برخی موارد تبخال استفاده می شود.
در این آزمایش، یک متخصص سلامت با استفاده از سوزن نازک، نمونه ای از خون شما را از رگ بازو گرفته و در لوله مخصوص آزمایش جمع آوری می کند.

آزمایش ادرار

برای تشخیص تریکومونیاز، کلامیدیا و در برخی موارد سوزاک استفاده می شود.
در این روش، شما باید طبق دستور پزشک نمونه ادرار استریل شده را در ظرف مخصوص جمع آوری کنید.

آزمایش سواب (نمونه برداری با سواپ)

برای تشخیص HPV، کلامیدیا، سوزاک و تبخال تناسلی استفاده می شود.

در این روش، پزشک با استفاده از یک سواپ مخصوص، از محل عفونت نمونه گیری می کند.

در زنان، نمونه از واژن یا دهانه رحم گرفته می شود.
در مردان، نمونه از آلت تناسلی یا مجرای ادراری (که ادرار از آن عبور می کند) گرفته می شود.

نمونه گیری از مایع نخاعی (لومبار پانچ یا اسپاینال تَپ)

این روش به طور معمول برای آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی استفاده نمی شود، اما اگر پزشک مشکوک به مرحله پیشرفته سیفلیس یا تأثیر تبخال بر مغز یا نخاع شما باشد، ممکن است این آزمایش را تجویز کند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش کلیه: آزمایش های خون، ادرار و تفسیر نتایج

در این روش، ابتدا یک داروی بی حسی به ناحیه پایین کمر تزریق می شود تا دردی احساس نکنید. سپس پزشک یک سوزن نازک را بین دو مهره پایین ستون فقرات وارد کرده و مقدار کمی مایع نخاعی را برای آزمایش خارج می کند.

تست های خانگی

شما همچنین می توانید برخی از عفونت های مقاربتی را با کیت های آزمایش خانگی بررسی کنید. این کیت ها برای بیماری هایی مانند کلامیدیا، سوزاک، سیفلیس، تریکومونیاز و هپاتیت C در دسترس هستند.
این تست ها معمولا شامل گرفتن یک قطره خون از نوک انگشت با استفاده از یک سوزن کوچک (لنست)، جمع آوری نمونه ادرار یا نمونه گیری دهانی هستند.
پس از انجام تست خانگی، نتایج را حتما با پزشک خود در میان بگذارید تا در صورت نیاز، آزمایش های تکمیلی یا درمان مناسب را دریافت کنید.

آمادگی های لازم برای آزمایش STD

برای آزمایش خون، آمادگی خاصی نیاز نیست.
زنان باید از استفاده از دوش های واژینال یا کرم های واژینال به مدت ۲۴ ساعت قبل از آزمایش ادرار یا سواب خودداری کنند.
در صورت انجام نمونه گیری از مایع نخاعی، ممکن است نیاز باشد قبل از انجام آزمایش مثانه خود را تخلیه کنید.
پزشک شما در صورت نیاز به آمادگی خاص، شما را مطلع خواهد کرد.

مطلب پیشنهادی: آزمایش هورمونی: انواع، نحوه تشخیص و تفسیر نتایج

چه بیماری های مقاربتی با آزمایش خون قابل تشخیص هستند؟

برخی از بیماری های مقاربتی یا همان عفونت های منتقله از راه جنسی (STIs) از طریق آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی با استفاده از نمونه خون قابل شناسایی هستند. این بیماری ها شامل تبخال تناسلی، HIV، سیفلیس و هپاتیت B می باشند. این آزمایش ها معمولا نتایج دقیقی ارائه می دهند و در برخی موارد می توانند روش ساده تر و قابل دسترس تری برای بسیاری از افراد باشند.

در ادامه، به بررسی دقیق تر بیماری هایی که از طریق آزمایش خون قابل تشخیص هستند و دیگر روش های تشخیصی مورد استفاده می پردازیم:

تبخال تناسلی (Genital Herpes)

روش ها: آزمایش خون، آزمایش سواب (نمونه برداری)

آزمایش تبخال تناسلی بیشتر برای افرادی انجام می شود که علائم ظاهری مانند زخم در ناحیه تناسلی دارند. در افرادی که علائمی ندارند، این تست معمولا توصیه نمی شود، مگر اینکه شریک جنسی آن ها مبتلا به تبخال تناسلی باشد.

آزمایش خون در این مورد، به دنبال آنتی بادی ها و پروتئین هایی می گردد که بدن در پاسخ به ویروس تولید می کند. برای گرفتن نتیجه دقیق، لازم است که حداقل ۱۲ روز از زمان تماس مشکوک گذشته باشد تا سطح آنتی بادی ها به اندازه کافی بالا برود.

مطلب پیشنهادی: آزمایش بارداری: انواع، علائم و تفسیر کامل نتایج

حتی اگر علائم ظاهری دیده شوند (که معمولا ۴ تا ۷ روز بعد از تماس بروز می کنند)، ممکن است سطح آنتی بادی ها هنوز آنقدر بالا نباشد که در آزمایش خون قابل تشخیص باشد.

در صورتی که نتیجه اولیه مثبت باشد، یک آزمایش دوم نیز روی همان نمونه خون انجام می شود تا نتیجه تایید شود. این آزمایش دوم تکرار آزمایش اول نیست، بلکه به دنبال شواهد متفاوتی از وجود عفونت می گردد. در صورت مثبت بودن هر دو آزمایش، می توان به صورت قطعی ابتلا را تایید کرد.

اگر زخم قابل مشاهده وجود داشته باشد، پزشک ممکن است نمونه برداری (سواب) از محل زخم انجام دهد. این نمونه سپس از طریق آزمایشی به نام تست تقویت اسید نوکلئیک (NAAT) بررسی می شود که دقیق ترین روش برای تشخیص ویروس است.

در صورتی که شریک جنسی فرد مبتلا فاقد زخم ظاهری باشد، آزمایش خون استفاده می شود.

ویروس HIV

روش ها: آزمایش خون، آزمایش بزاق، آزمایش ادرار

ویروس HIV (ویروس نقص ایمنی انسانی) معمولا از طریق آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی با نمونه خون شناسایی می شود. این آزمایش ها علاوه بر آنتی بادی ها، پروتئین های سطح ویروس به نام آنتی ژن ها را نیز بررسی می کنند.

در صورت مثبت بودن نتیجه اولیه، یک آزمایش تاییدی روی همان نمونه خون انجام می شود. در صورتی که هر دو آزمایش مثبت باشند، می توان به دقت بالای نتیجه اطمینان داشت و احتمال نتیجه اشتباه بسیار پایین است.

برخی تست های سریع HIV وجود دارند که قادرند آنتی بادی های ویروس را در بزاق یا خون شناسایی کنند و نتیجه آن ها در حدود ۲۰ دقیقه آماده می شود. همچنین تست های خانگی مبتنی بر بزاق نیز در دسترس هستند، اما دقت کمتری دارند. بر اساس آمار، یک مورد از هر ۱۲ تست خانگی ممکن است نتیجه منفی کاذب بدهد (یعنی فرد مبتلا است اما تست این را نشان نمی دهد).

آزمایش HIV با نمونه ادرار نیز امکان پذیر است، اما کاربرد کمتری دارد.

همانند تبخال، بعد از ابتلا به HIV نیز یک دوره زمانی به نام “window period” وجود دارد که در آن آزمایش ها قادر به شناسایی ویروس نیستند.

برای تست های ترکیبی آنتی بادی/آنتی ژن، این دوره بین ۱۸ تا ۴۵ روز است.
برای تست های سنتی آنتی بادی، دوره پنجره بین ۲۳ تا ۹۰ روز می باشد.

در صورتی که فرد در معرض ریسک بالا قرار گرفته باشد یا علائم اولیه HIV را داشته باشد، ممکن است از آزمایش RNA ویروس استفاده شود. این آزمایش که بر پایه خون انجام می شود، می تواند HIV را از حدود ۱۰ روز پس از تماس شناسایی کند، که سریع تر از دیگر روش ها است.

استفاده از آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی مخصوصا با نمونه خون، نه تنها تشخیص دقیق تری را ممکن می سازد، بلکه به شناسایی زودهنگام عفونت ها و پیشگیری از انتقال آن ها کمک می کند. تشخیص به موقع، نقش بسیار مهمی در درمان موفق و جلوگیری از عوارض جدی دارد.

سیفلیس (Syphilis)

روش ها: آزمایش خون، نمونه برداری (سواب)، آزمایش مایع نخاعی

سیفلیس یک بیماری مقاربتی است که توسط باکتری Treponema pallidum ایجاد می شود. برای تشخیص این بیماری، از آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی به روش های مختلف از جمله آزمایش خون استفاده می شود. این آزمایش ها می توانند مشخص کنند که آیا فرد به تازگی به سیفلیس مبتلا شده یا در گذشته نیز دچار عفونت بوده است.

یکی از روش های متداول برای تشخیص سیفلیس، انجام گروهی از آزمایش های موسوم به «آزمایش های ترپونمال» (Treponemal Tests) است که به دنبال آنتی بادی های خاص سیفلیس در خون می گردند. در صورت مثبت بودن نتیجه، یک آزمایش دوم برای بررسی آنتی بادی های غیرترپونمال (Nontreponemal) انجام می شود تا نتیجه تایید گردد. این آنتی بادی ها در پاسخ به آسیب هایی که باکتری به سلول ها وارد می کند، تولید می شوند.

آزمایش های غیرترپونمال همچنین می توانند مرحله بیماری را بر اساس میزان آنتی بادی ها (به نام تیتراژ) تعیین کنند. با بررسی تغییرات این تیتراژ (افزایش یا کاهش)، پزشک می تواند تشخیص دهد که آیا درمان موفق بوده یا عفونت دوباره بازگشته است.

در صورتی که بیمار زخم پوستی داشته باشد، نمونه برداری از محل زخم (سواب) نیز می تواند برای تشخیص سیفلیس استفاده شود.

در مراحل پیشرفته بیماری، اگر شک به درگیری مغز یا نخاع وجود داشته باشد، ممکن است پزشک آزمایش مایع نخاعی (لومبار پانچ) را تجویز کند.

دوره پنجره (Window Period) برای سیفلیس معمولا بین ۳ تا ۶ هفته پس از تماس مشکوک است، یعنی بعد از این مدت نتایج آزمایش ها قابل اعتمادتر خواهند بود.

مطلب پیشنهادی: آزمایش بیماری های قلبی

هپاتیت B

روش: آزمایش خون

هپاتیت B نیز مانند سیفلیس، از طریق آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی با استفاده از آزمایش خون شناسایی می شود. برای تشخیص این بیماری، چند نوع آزمایش مختلف وجود دارد که می توانند اطلاعات دقیقی درباره سابقه عفونت و وضعیت فعلی فرد ارائه دهند.

این آزمایش ها شامل موارد زیر هستند:

آزمایش آنتی ژن سطحی هپاتیت B (HBsAg): مشخص می کند که آیا فرد در حال حاضر به هپاتیت B مبتلا و ناقل بیماری است یا خیر.
آزمایش آنتی بادی سطحی هپاتیت B (HBsAb): نشان می دهد که آیا بدن فرد ایمنی نسبت به ویروس دارد؛ این ایمنی ممکن است از طریق بهبودی از بیماری یا دریافت واکسن ایجاد شده باشد.
آزمایش آنتی بادی مرکزی هپاتیت B (HBcAb): تشخیص می دهد که آیا فرد در حال حاضر به نوع حاد یا مزمن هپاتیت B مبتلا است.

ترکیب نتایج این سه آزمایش به پزشک این امکان را می دهد که وضعیت ابتلا، ایمنی یا ناقل بودن فرد را با دقت تشخیص دهد.

دوره پنجره برای تشخیص هپاتیت B نسبتاً طولانی تر است و معمولا بین ۶۰ تا ۱۵۰ روز بعد از تماس مشکوک طول می کشد تا آزمایش ها بتوانند نتیجه دقیق ارائه دهند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش قند خون

با انجام منظم آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی، به ویژه در افرادی که در معرض خطر بالاتری قرار دارند یا شرکای جنسی متعدد دارند، می توان از پیشرفت و انتقال بیماری های خطرناکی مانند سیفلیس و هپاتیت B پیشگیری کرد. شناسایی زودهنگام این بیماری ها نقش مهمی در درمان به موقع و کاهش عوارض بلندمدت آن ها دارد.

بیماری های مقاربتی قابل تشخیص فقط با نمونه سواب (Swab Test)

برخی از بیماری های مقاربتی (STIs) تنها از طریق نمونه برداری با سواب از بافت های تناسلی یا زخم های موجود در ناحیه تناسلی قابل تشخیص هستند. در این روش، نمونه گیری با استفاده از یک سواب استریل انجام می شود و سپس نمونه به آزمایشگاه فرستاده می شود تا یا باکتری ها در محیط کشت رشد داده شوند یا از طریق آزمایش های ژنتیکی وجود بیماری تایید شود.

بیماری های مقاربتی قابل تشخیص با آزمایش سواب شامل موارد زیر هستند:

کلامیدیا (Chlamydia)
سوزاک (Gonorrhea)
تریکومونیازیس (Trichomoniasis)

برای ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) نیز نمونه گیری از سلول های دهانه رحم در طول معاینه لگنی انجام می شود. این نمونه ممکن است به تنهایی یا همزمان با تست پاپ اسمیر گرفته شود.

نمونه گیری با سواب گاهی اوقات ممکن است برای برخی افراد، به ویژه افرادی با سابقه آسیب جنسی، تجربه ای ناراحت کننده باشد. در چنین مواردی، استفاده از سواب خودکار (Self-swab) می تواند کمک بزرگی باشد. اگر احساس نگرانی نسبت به این نوع آزمایش دارید، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید. در بسیاری از موارد، این امکان وجود دارد که خودتان نمونه را جمع آوری کنید.

آیا آزمایش های STD خطراتی دارند؟

آزمایش خون: خطر بسیار کمی دارد. ممکن است احساس درد یا کبودی در محل وارد شدن سوزن داشته باشید، اما این علائم به سرعت از بین می روند.
آزمایش ادرار یا سواب: هیچ خطر شناخته شده ای برای این نوع آزمایش ها وجود ندارد.
لومبار پانچ: ممکن است در ناحیه کمر خود احساس درد یا حساسیت داشته باشید. همچنین ممکن است دچار سردرد شوید که می تواند چند ساعت تا یک هفته یا بیشتر ادامه داشته باشد. پزشک ممکن است دارویی برای تسکین درد تجویز کند.

در نهایت، انجام به موقع و منظم آزمایش تشخیص بیماری های مقاربتی می تواند از بروز مشکلات جدی و مزمن جلوگیری کند و سلامت فردی و جنسی شما را تضمین کند.

خلاصه
اگرچه برخی افراد به دلیل احساس خجالت یا ناراحتی از انجام آزمایش سواب اجتناب می کنند، اما امروزه بسیاری از بیماری های مقاربتی مانند تبخال تناسلی، HIV، سیفلیس، و هپاتیت B با آزمایش خون قابل تشخیص هستند.

با این حال، بیماری هایی مانند کلامیدیا، سوزاک و تریکومونیازیس تنها با سواب قابل شناسایی هستند. همچنین، برای سیفلیس و تبخال تناسلی نیز می توان از نمونه گیری سواب استفاده کرد.

سوالات پرتکرار

آیا برخی از بیماری های مقاربتی در آزمایش های خون معمولی (پنل های روتین) دیده می شوند؟

خیر. آزمایش های خون معمولی (مثل CBC یا چکاپ عمومی) شامل بررسی بیماری های مقاربتی نمی شوند. برای تشخیص STI نیاز به درخواست جداگانه آزمایش مخصوص آن ها دارید و این آزمایش ها معمولا فقط در صورت درخواست شما یا تشخیص پزشک انجام می شوند.¹⁰