آزمایش بارداری: انواع، علائم و تفسیر کامل نتایج

برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

آزمایش بارداری چیست؟

آزمایش بارداری ادرار یا خون شما را بررسی می کند تا مشخص شود که آیا باردار هستید یا نه.

دلایل مختلفی وجود دارد که ممکن است باعث شود شما آزمایش بارداری بدهید. ممکن است در حال تلاش برای باردار شدن باشید و بخواهید نتیجه مثبت بگیرید. یا شاید روش پیشگیری از بارداری شما دچار اختلال شده باشد. همچنین ممکن است پیش از انجام یک عمل پزشکی یا شروع یک داروی جدید، برای جلوگیری از بروز عوارض، این آزمایش انجام شود. این موضوع برای همه افراد، چه زن، چه غیرباینری، و چه مرد ترنس که رحم و تخمدان دارند و در حال تخمک گذاری هستند و رابطه جنسی دخولی با آلت تناسلی مردانه دارند، صادق است.

عکس زنی که تست بارداری در دست دارد

آزمایش های بارداری چگونه بارداری را تشخیص می دهند؟

آزمایش های بارداری، خون یا ادرار شما را برای یافتن هورمون گنادوتروپین جفتی انسان (HCG) بررسی می کنند. این هورمون زمانی در بدن شما تولید می شود که باردار باشید و یک تخمک بارور شده به دیواره رحم شما بچسبد.

این فرآیند معمولاً حدود ۶ روز پس از لقاح اتفاق می افتد. سطح HCG به سرعت افزایش می یابد و هر ۲ تا ۳ روز دو برابر می شود.

تست های بارداری خانگی چگونه کار می کنند؟

تست های بارداری خانگی با شناسایی هورمونی به نام گنادوتروپین جفتی انسان (hCG) کار می کنند. این هورمون توسط جفت در دوران بارداری تولید می شود و پس از لانه گزینی تخمک بارور شده در دیواره رحم (حدود ۶ تا ۱۲ روز پس از لقاح) در ادرار یافت می شود. با پیشرفت بارداری، میزان hCG در بدن افزایش می یابد.

وجود hCG منجر به نتیجه مثبت تست بارداری می شود، در حالی که نبود آن نتیجه منفی می دهد. همچنین اگر تست را خیلی زود انجام دهید، ممکن است به دلیل پایین بودن سطح hCG هنوز قابل شناسایی نباشد و نتیجه منفی اشتباه بدهد.

انواع آزمایش بارداری

دو نوع اصلی از آزمایش های بارداری وجود دارد: آزمایش خون و آزمایش ادرار.

آزمایش خون بارداری

این آزمایش ها در مطب پزشک انجام می شوند، ولی به اندازه آزمایش های ادرار رایج نیستند، زیرا هزینه بیشتری دارند و نتیجه مشابهی ارائه می دهند. با این حال، آزمایش خون می تواند بارداری را زودتر از تست خانگی تشخیص دهد، حدود ۷ تا ۱۰ روز پس از تخمک گذاری. نتایج این آزمایش می تواند ظرف ۲ ساعت تا ۲ روز آماده شود.

در این نوع آزمایش، نمونه کوچکی از خون از رگ بازوی شما گرفته می شود. این آزمایش وجود و مقدار هورمون HCG در بدن شما را شناسایی می کند. دانستن مقدار دقیق HCG می تواند در شرایطی که پزشک به اطلاعات دقیق نیاز دارد، کمک کننده باشد.

دلایل انجام آزمایش خون بارداری می تواند شامل درمان های ناباروری یا نگرانی پزشک در مورد وجود مشکل در بارداری باشد.

دو نوع اصلی آزمایش خون بارداری عبارتند از:

آزمایش HCG کیفی:
فقط بررسی می کند که آیا هورمون HCG در بدن وجود دارد یا نه. این آزمایش پاسخ “بله” یا “خیر” به این سوال می دهد که “آیا باردار هستید؟”. پزشکان معمولاً این آزمایش را برای تایید بارداری از ۱۰ روز پس از لقاح تجویز می کنند. برخی از این آزمایش ها حتی می توانند زودتر نیز هورمون را شناسایی کنند.
آزمایش HCG کمی (بتا HCG):
این آزمایش مقدار دقیق هورمون HCG را در خون شما اندازه گیری می کند. این قابلیت کمک می کند تا حتی سطح های بسیار پایین HCG نیز شناسایی شود. این نوع آزمایش ممکن است برای پیگیری مشکلات بارداری به کار رود. پزشک ممکن است از آن همراه با آزمایش های دیگر استفاده کند تا احتمال بارداری خارج رحمی (وقتی تخمک بارور شده خارج از رحم لانه گزینی می کند) یا بررسی وضعیت هورمونی بعد از سقط جنین را بررسی کند، چون سطح HCG پس از سقط به سرعت کاهش می یابد.

آزمایش ادرار بارداری

این آزمایش ها را می توانید در خانه یا در مطب پزشک انجام دهید.

علاوه بر خصوصی و راحت بودن، تست های خانگی بارداری سریع و آسان نیز هستند. اگر به درستی از آن استفاده کنید، دقت بالایی دارند. تمام این تست های بارداری اساساً به یک روش کار می کنند. برای انجام این تست ها، یکی از روش های زیر را انجام می دهید:

نگه داشتن تست در جریان ادرار
جمع آوری ادرار در یک فنجان و فرو بردن چوب تست در آن
جمع آوری ادرار در یک فنجان و استفاده از قطره چکان برای ریختن آن در قسمت مربوط به تست

پس از انجام آزمایش، باید چند دقیقه صبر کنید تا نتیجه مشخص شود.

پس از گرفتن نتیجه، برای تایید آن بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

انواع تست بارداری خانگی و نحوه استفاده از آن ها

دو نوع اصلی تست بارداری خانگی وجود دارد: دیجیتال و غیردیجیتال. در ادامه نحوه استفاده از هر یک را می خوانید. (البته برای اطمینان بیشتر، می توانید با مراجعه به پزشک، آزمایش خون نیز انجام دهید.)

تست های غیردیجیتال بارداری

این تست ها در اشکال مختلفی عرضه می شوند، از جمله چوب تست های استاندارد و نوارهای آزمایشی. برخی از این تست ها را می توان مستقیماً زیر جریان ادرار قرار داد، در حالی که برخی دیگر باید درون یک ظرف حاوی ادرار فرو برده شوند. (همیشه دستورالعمل نوشته شده روی بسته بندی تست را با دقت بخوانید.)

تست های بارداری حاوی آنتی بادی هایی هستند که با ماده شیمیایی خاصی پوشش داده شده اند و اگر hCG در ادرار وجود داشته باشد، با آن پیوند برقرار می کنند و نتیجه مثبت نشان داده می شود. بسته به نوع تست، نتیجه مثبت ممکن است به یکی از شکل های زیر ظاهر شود:

علامت بعلاوه (+)
یک خط کم رنگ (معمولاً صورتی یا آبی)
تغییر رنگ

اگر مولکول ها با hCG پیوند برقرار نکنند، نتیجه منفی خواهد بود. بسیار مهم است که نتیجه تست را در بازه زمانی مشخص شده روی جعبه بخوانید، زیرا خواندن آن خیلی زود یا خیلی دیر ممکن است نتیجه ای نادرست یا ایجاد خط تبخیر بدهد.

تست های دیجیتال بارداری

تست های دیجیتال ظاهری مشابه تست های غیردیجیتال دارند، اما دارای صفحه نمایش هستند. این تست ها از روشی به نام “تحویل سریع آزمون” (Rapid Assay Delivery) استفاده می کنند که ممکن است در عرض تنها سه دقیقه نتیجه بدهد. این روش ترکیبی از فرآیندهای زیست شیمیایی با آنتی بادی های شناسایی کننده hCG می باشد.

در تست های دیجیتال هیچ حدسی وجود ندارد؛ نتیجه به سادگی روی صفحه نمایش ظاهر می شود: «باردار هستید» یا «باردار نیستید».

این تست ها نیز در فروشگاه های مواد غذایی و داروخانه ها در دسترس هستند، اما معمولاً قیمت بالاتری دارند. همچنین باید توجه داشته باشید که تست های دیجیتال برای ارائه نتیجه واضح، نیاز به سطح بالاتری از hCG دارند. به همین دلیل احتمال خطا در آن ها کمی بیشتر است (معمولاً نتیجه منفی اشتباه، مخصوصاً اگر تست را خیلی زود انجام دهید).

دقت آزمایش بارداری

آزمایش های خانگی بارداری از طریق ادرار حدود ۹۹ درصد دقیق هستند. آزمایش های خون حتی دقیق تر می باشند.

دقت تست های خانگی به عوامل زیر بستگی دارد:

این که چقدر دقیق دستورالعمل تست را دنبال می کنید
زمان تخمک گذاری و زمان لانه گزینی تخمک
این که چقدر بعد از باردار شدن تست را انجام می دهید
میزان حساسیت تست بارداری

همانطورکه گفته شد تست های بارداری خانگی، اگر درست و در زمان مناسب انجام شوند (در یا بعد از روز مورد انتظار پریود)، حدود 99 درصد دقت دارند. البته ممکن است نتیجه منفی اشتباه بدهند (یعنی شما باردار باشید ولی تست منفی نشان دهد). شایع ترین دلیل این اتفاق، زود انجام دادن تست می باشد، اما رعایت نکردن دستورالعمل ها نیز می تواند باعث خطا شود.

اگر پریودتان عقب افتاده ولی هنوز نیامده، چند روز صبر کنید و دوباره تست بدهید یا با پزشک مشورت کنید. پریود نامنظم می تواند دلایلی مثل بیماری، برخی داروها، تغییرات وزن، استرس، ورزش زیاد یا استفاده از قرص های ضدبارداری داشته باشد.

در موارد بسیار نادر، ممکن است نتیجه مثبت اشتباه هم دریافت شود (یعنی باردار نباشید ولی تست مثبت نشان دهد). این مورد بیشتر در افرادی اتفاق می افتد که داروهای باروری مصرف می کنند، اما دلایل دیگر آن می تواند شامل موارد زیر باشد:

استفاده از تست تاریخ گذشته
سقط جنین یا ختم بارداری اخیر
بارداری شیمیایی (از بین رفتن بارداری خیلی زود بعد از لانه گزینی)
تومورهای تخمدان

چه زمانی باید آزمایش بارداری بدهید؟

برخی از تست های بارداری می توانند قبل از عقب افتادن پریود، وجود هورمون HCG را شناسایی کنند. اما نتایج دقیق تر خواهند بود اگر تا اولین روز عقب افتادن پریود صبر کنید.

دقت تست ممکن است بیشتر شود اگر آن را اول صبح انجام دهید، زمانی که ادرار شما غلیظ تر است.

پس از لقاح، تولید هورمون hCG در بدن کمی زمان می‌برد. زودترین زمان ممکن برای دریافت نتیجه مثبت از تست بارداری، شش روز پس از تخمک گذاری است، اما این اتفاق بسیار نادر است و باید همه چیز به طور کامل و دقیق پیش رفته باشد. معمولاً لازم است حداقل ۷ تا ۱۰ روز صبر کنید تا تست بارداری نتیجه دقیقی بدهد. البته بهترین زمان برای تست، بعد از اولین روز از عقب افتادن پریود است.

به خاطر داشته باشید که بدن هر فرد متفاوت است و برای گرفتن نتیجه مثبت، چند مرحله باید طی شود:

ابتدا باید در نزدیکی زمان تخمک گذاری رابطه جنسی برقرار شده باشد (زمانی که تخمدان یک تخمک آزاد می‌کند و آن تخمک وارد لوله فالوپ می شود). اسپرم می‌تواند تا پنج روز در دستگاه تناسلی زنانه زنده بماند، پس رابطه باید در زمان تخمک گذاری یا پنج روز پیش از آن انجام شده باشد.
سپس تخمک لقاح یافته باید از لوله فالوپ پایین آمده و در دیواره رحم لانه گزینی کند.
در نهایت، سطح هورمون hCG باید به حد قابل شناسایی برسد. تنها در این حالت است که تست بارداری خانگی می تواند نتیجه مثبت نشان دهد.

چه زمانی hCG در بدن قابل تشخیص می شود؟

گاهی hCG قبل از عقب افتادن پریود به سطح قابل تشخیص می رسد، اما گاهی هم نه. دکتر دنیل روشان، متخصص زنان و زایمان در نیویورک می گوید سطح hCG هر 48 تا 72 ساعت دو برابر می شود. به همین دلیل، انجام تست بعد از عقب افتادن پریود شانس گرفتن نتیجه دقیق را بیشتر می کند.

برای افرادی که پریود نامنظم دارند، بهترین کار این است که حدود سه هفته بعد از رابطه جنسی صبر کنند و سپس تست بارداری بدهند.

اکثر تولیدکنندگان توصیه می کنند که تست بارداری خانگی را دوبار انجام دهید، چون اگر بار اول زود انجام شود ممکن است نتیجه منفی اشتباه بدهد.

علائم اولیه بارداری

اگر رابطه جنسی محافظت نشده داشته اید، در صورتی که علائم اولیه بارداری را دارید، بهتر است تست بارداری بدهید. این علائم شامل موارد زیر هستند:

حساس شدن یا درد در سینه ها
خستگی و بی حالی
حالت تهوع
نفخ شکم
تکرر ادرار
لکه بینی یا گرفتگی خفیف در ناحیه شکم
نوسانات خلقی
یبوست

آزمایش های بارداری خانگی

این همان آزمایش های ادراری هستند که در بخش قبل توضیح داده شدند. در این جا اطلاعات بیشتری درباره آن ها ارائه شده است:

از کجا می توان تست بارداری خرید؟
این تست ها در اکثر داروخانه ها، فروشگاه های زنجیره ای، سوپرمارکت ها و حتی فروشگاه های ارزان قیمت موجود هستند. بعضی از آن ها را می توان به صورت پستی هم سفارش داد.
قیمت تست بارداری
قیمت تست های بارداری متغیر است، اما معمولاً حدود ۵۰ هزار تومان برای هر تست می باشد. برخی بیمه ها ممکن است هزینه آن را پوشش دهند. اگر آن ها را به صورت بسته ای خریداری کنید، هزینه هر تست کمتر می شود.
نکاتی برای گرفتن تست بارداری در خانه
- از اولین ادرار صبح استفاده کنید؛ در این زمان سطح HCG در بالاترین حد خود است.
- پیش از انجام تست مقدار زیادی مایعات ننوشید؛ این کار می تواند باعث رقیق شدن ادرار و کاهش دقت تست شود.
- مطمئن شوید که تاریخ انقضای تست نگذشته باشد.
- دستورالعمل تست را به دقت بخوانید و دقیقاً طبق آن عمل کنید.

تفسیر نتایج آزمایش بارداری

نتایج ممکن است به صورت یک خط، یک رنگ، یا نمادی مانند علامت “+” یا “-” نمایش داده شوند. تست های دیجیتال کلمات “باردار” یا “باردار نیستید” را نشان می دهند. مهم است بدانید که نتیجه مثبت یا منفی چه مفهومی دارد.

اگر نتیجه مثبت گرفتید، شما باردار هستید.
این حتی اگر خط یا رنگ بسیار کمرنگ باشد نیز صادق است. در صورت دریافت نتیجه مثبت، می توانید با پزشک خود تماس بگیرید تا درباره مراحل بعدی صحبت کنید.
موارد نادر نتیجه مثبت اشتباه (False Positive):
این یعنی شما باردار نیستید ولی تست می گوید که هستید. این اتفاق ممکن است در مواردی رخ دهد که در ادرار شما خون یا پروتئین وجود داشته باشد. برخی داروها مانند آرام بخش ها، ضد تشنج ها، خواب آورها و داروهای باروری می توانند باعث نتیجه مثبت اشتباه شوند.
اگر نتیجه منفی گرفتید، احتمالاً باردار نیستید.
اما ممکن است همچنان باردار باشید اگر:
- تاریخ انقضای تست گذشته باشد
- تست را به اشتباه انجام داده باشید
- تست را خیلی زود گرفته باشید
- ادرار شما خیلی رقیق شده باشد (مثلاً قبل از تست مقدار زیادی آب نوشیده باشید)
- داروهایی مانند ادرار آورها یا آنتی هیستامین ها مصرف کرده باشید

اگر نتیجه منفی گرفتید، بهتر است ظرف یک هفته مجدداً تست را تکرار کنید. برخی تست های خانگی توصیه می کنند که صرف نظر از نتیجه اولیه، تست دوم نیز انجام شود.

نتیجه منفی اشتباه (False Negative):
ممکن است اگر تست را خیلی زود انجام دهید، هورمون HCG هنوز در حدی نباشد که قابل تشخیص باشد. برای بهترین نتیجه، تست بارداری خانگی را بعد از اولین روز عقب افتادن پریود انجام دهید.

اگر دو بار تست انجام دادید و نتایج متفاوت بودند، با پزشک خود تماس بگیرید. در این صورت، آزمایش خون می تواند گزینه خوبی برای تایید بارداری باشد.

اگر سوال دیگری درباره تست بارداری یا نتایج آن دارید، می توانید با پزشک یا شماره تلفن موجود در بسته تست تماس بگیرید.

خط کمرنگ در تست بارداری می تواند گیج کننده باشد.
این ممکن است به این دلیل باشد که شما در اوایل بارداری هستید و سطح هورمون هنوز پایین است، یا برخی تست ها خطوط کم رنگ تری دارند. متخصصان می گویند یک خط کم رنگ معمولاً به معنی باردار بودن است، ولی برای اطمینان بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

خط تبخیر در تست بارداری:
خط تبخیر یک خط کم رنگ و بدون رنگ است که ممکن است در محل خط مثبت ظاهر شود. این خط ممکن است وقتی به نتیجه تست دیر نگاه می کنید یا تست خیس شده باشد، دیده شود. این خط به معنی باردار بودن نیست. بهتر است تست جدیدی انجام دهید تا نتیجه دقیق تری به دست آورید.

نکاتی برای افزایش دقت تست بارداری خانگی

قبل از استفاده، تاریخ انقضای تست را بررسی کنید.
تست را صبح زود انجام دهید، چون در این زمان سطح hCG در ادرار بیشتر است.
قبل از انجام تست، مقدار زیادی مایعات ننوشید، چون ممکن است باعث رقیق شدن ادرار و کاهش دقت نتیجه شود.
بعضی داروها مثل داروهای باروری ممکن است روی نتیجه تست تاثیر بگذارند. در این صورت، پزشک ممکن است توصیه کند که در مطب تست بدهید.
استفاده نادرست از تست یا قرار گرفتن آن در معرض نور مستقیم ممکن است باعث نتیجه اشتباه شود. همیشه طبق دستورالعمل عمل کنید.
نتیجه تست را فقط در زمان مشخص شده روی بسته بندی بخوانید، نه زودتر و نه دیرتر.

بعد از مثبت شدن تست بارداری چه باید کرد؟

وقتی نتیجه تست بارداری شما مثبت شد، با پزشک خود تماس بگیرید تا وقت ملاقات بگیرید. پزشک ممکن است بخواهد با انجام آزمایش خون بارداری شما را تایید کند. دانستن سریع وضعیت بارداری اهمیت دارد، تا بتوانید مراقبت های دوران بارداری را آغاز کرده و در صورت نیاز، تغییراتی سالم در سبک زندگی خود ایجاد کنید.

نکات کلیدی

تست های بارداری وجود هورمونی به نام گنادوتروپین جفتی انسان (HCG) را در ادرار یا خون بررسی می کنند. بدن شما این هورمون را زمانی تولید می کند که باردار باشید و تخمک بارور شده به دیواره رحم شما متصل شده باشد.
دو نوع اصلی تست بارداری شامل تست خون و تست ادرار هستند.
تست های خانگی بارداری از طریق ادرار، اگر به درستی انجام شوند، حدود ۹۹ درصد دقیق هستند. تست های خونی حتی دقت بیشتری دارند.
تست های بارداری خانگی در اکثر داروخانه ها، فروشگاه های زنجیره ای، سوپرمارکت ها و برخی فروشگاه های ارزان قیمت موجود هستند. بعضی از آن ها را می توان به صورت پستی نیز سفارش داد.
اگر نتیجه تست بارداری شما مثبت بود، با پزشک خود تماس بگیرید تا وقت ویزیت بگیرید. شروع سریع مراقبت های دوران بارداری برای سلامت شما و جنین بسیار مهم است.

سوالات متداول

علائم بارداری در هفته اول چیست؟

اکثر افراد در هفته اول بارداری هیچ علائمی ندارند. علائم اولیه معمولاً چند هفته بعد ظاهر می شوند. این علائم شامل موارد زیر می باشند:

عقب افتادن پریود
تهوع و استفراغ
حساس شدن و بزرگ شدن سینه ها
خستگی
ادرار کردن بیشتر از حد معمول، به ویژه در شب
میل به غذاهای خاص، بی میلی نسبت به غذاهایی که معمولاً دوست دارید، و احساس طعم فلزی یا ترش در دهان حتی زمانی که غذا نمی خورید

آیا عفونت ادراری (UTI) می تواند باعث مثبت شدن اشتباه تست بارداری شود؟

این اتفاق نادر اما ممکن است. عفونت های شدید دستگاه ادراری می توانند باعث افزایش گلبول های سفید (لوکوسیت) و نیتریت در ادرار شوند که ممکن است نتیجه مثبت اشتباه در تست بارداری ایجاد کند.

آیا تست بارداری ممکن است اشتباه کند؟

بله، اما تست های خانگی بارداری، در صورتی که مطابق دستورالعمل بسته آن انجام شوند، حدود ۹۹ درصد دقیق هستند.

چرا تست بارداری منفی است ولی پریود نمی شوم؟

ممکن است نتیجه منفی تست شما اشتباه باشد، اما این مورد بسیار نادر است. احتمال بیشتر این است که باردار نباشید. بهتر است تست بارداری را دوباره تکرار کنید. همچنین ممکن است دلیلی دیگر یا یک مشکل پزشکی دیگر وجود داشته باشد، مانند: